5 bijzondere wijnen
om aan een wijnliefhebber cadeau te geven
Een fles wijn cadeau doen aan iemand die zelf al veel wijn heeft geproefd, is lastig. Je voelt je dan ook niet meer comfortable bij het geven van een standaard fles wijn van de Gall&Gall, maarja, wat dan wel? Daar heb ik een paar leuke suggesties voor.
Wat altijd indruk maakt: een wijn met een verhaal dat de ontvanger nog niet kent. Deze vijf flessen zijn stuk voor stuk zeldzaam, gemaakt op een ongebruikelijke manier, en niet iets wat je zomaar bij de supermarkt tegenkomt.
Koraalwijn uit Kroatië
Coral Wine
Eiland Pag, KroatiëTe beginnen met misschien wel de meest bizarre wijn ter wereld. Ondernemer Marko Dušević runt met Coral Wine het grootste onderwater-rijpingsproject ter wereld: sinds 2017 laat hij wijnen van meer dan dertig verschillende Kroatische wijnmakers rijpen op de bodem van de Adriatische Zee, vlak bij het eiland Pag. De flessen liggen op 15 tot 30 meter diepte, waar koraal, algen en andere zeeorganismen zich eraan hechten, waardoor elke fles een uniek, ruw uiterlijk krijgt en geen twee flessen er hetzelfde uitzien.
De constante zeetemperatuur, de waterdruk en de afwezigheid van zuurstof zorgen voor een rijpingsproces dat je nergens anders kunt nabootsen: de tannines worden zachter en ronder, terwijl het aromatische karakter van de wijn behouden blijft. Een mooi voorbeeld is de Deux Mers, een volle rode cuvée van Cabernet Sauvignon, Syrah en Merlot die twaalf maanden onder water rijpte, met tonen van rood en zwart fruit, vanille en chocolade, en een lange, ronde afdronk.
Waarom een goed cadeau: niemand anders geeft dit. Het is letterlijk een uniek object, elke fles draagt zijn eigen laag koraal en zeeleven, dus geen twee cadeaus zijn ooit hetzelfde.
Vin Jaune
Jura, FrankrijkVin Jaune ("gele wijn") komt uit de kleine, relatief onbekende Jura-regio in Oost-Frankrijk en wordt gemaakt van de Savagnin-druif. Na de gisting rijpt de wijn minstens zes jaar en drie maanden in eikenhouten vaten die niet worden bijgevuld. Er ontstaat een dun laagje gistvlies (de "voile") op de wijn, vergelijkbaar met hoe sherry wordt gemaakt, waardoor de wijn oxideert zonder te bederven.
Het resultaat: een intense, nootachtige wijn met tonen van walnoot, kerrie en gedroogd fruit, die decennialang houdbaar blijft. De wijn wordt traditioneel gebotteld in een "clavelin", een opvallend gedrongen flesje van 62 cl, het volume dat overblijft nadat de rest tijdens jaren rijping is verdampt.
Waarom een goed cadeau: het is een van de weinige wijnen ter wereld met een verplichte minimale rijping van bijna zeven jaar, en de meeste wijnliefhebbers hebben er nog nooit van geproefd.
Qvevri-wijn (oranje wijn)
GeorgiëGeorgië geldt als de bakermat van wijnbouw, er wordt al zo'n 8.000 jaar wijn gemaakt met dezelfde methode, zonder onderbreking tot op de dag van vandaag. Witte druiven worden vergist mét schil, pit en steel, in grote eivormige kleipotten (qvevri) die volledig ondergronds worden ingegraven. Dat contact met de schillen geeft de wijn een amberkleurige of oranje tint, stevige tannines en een unieke, aardse smaak die tussen witte en rode wijn in zit.
De UNESCO heeft deze traditionele qvevri-methode zelfs erkend als immaterieel cultureel erfgoed. Voor wie al "alles" heeft geproefd, is dit vaak een echte eyeopener: een compleet andere smaakervaring dan reguliere witte wijn.
Waarom een goed cadeau: het is de oudste wijnmaakmethode die nog steeds actief in gebruik is, al 8.000 jaar onafgebroken op precies dezelfde manier, en oranje wijn is bij veel wijnliefhebbers nog relatief onontgonnen terrein.
Areni Noir
ArmeniëWaar de Georgische qvevri-methode de oudste nog ononderbroken gebruikte wijnmaaktraditie is, gaat het hier om een andere superlatief: het oudste archeologische bewijs van wijnproductie dat ooit is opgegraven. In 2011 ontdekten archeologen in een grot bij het dorpje Areni, in het zuiden van Armenië, een complete wijnmakerij: een wijnpers, in de grond ingegraven kruiken, drinkbekers en druivenpitten, daterend uit zo'n 4000 v.Chr., ruim 6.000 jaar oud. De druivenpitten die daar zijn gevonden behoren tot dezelfde familie als de Areni Noir-druif die vandaag de dag nog steeds in exact hetzelfde gebied wordt verbouwd.
De wijngaarden liggen op grote hoogte (1.400 tot 1.600 meter) in de regio Vayots Dzor, op vulkanische bodem, vlak naast de opgegraven Areni-1-wijnmakerij. Producenten als Zorah Wines en Hin Areni Vineyards combineren deze eeuwenoude druif met moderne wijnbouwtechnieken. Het resultaat is een kruidige, elegante rode wijn met een middelvolle body, niet al te donker van kleur, met tonen van rood fruit, kersen en een fijne, goed rijpende tanninestructuur, vaak vergeleken met een kruising tussen Pinot Noir en Nebbiolo qua stijl.
Waarom een goed cadeau: je geeft iemand letterlijk een glas uit de bakermat van de wijnbouw, dezelfde druif, dezelfde vallei, als 6.000 jaar geleden. Weinig wijnen hebben zo'n aansprekend, verifieerbaar verhaal, en Armeense wijn is in Nederland nog nauwelijks bekend.
Assyrtiko van eeuwenoude, ongeënte stokken
Santorini, GriekenlandSantorini is vulkanisch, kurkdroog en berooid van regen, omstandigheden waarin de meeste wijnstokken niet zouden overleven. Maar doordat het eiland nooit is getroffen door de phylloxera-luis (die eind 19e eeuw bijna alle wijngaarden in Europa vernietigde), staan hier nog steeds wijnstokken op hun eigen, ongeënte wortels, sommige meer dan honderd jaar oud.
De stokken worden getraind in een unieke, laag bij de grond gevlochten korfvorm ("kouloura") die de druiven beschermt tegen de constante wind en de weinige vochtigheid vasthoudt. De druif Assyrtiko die hieruit ontstaat, levert een verrassend fris-mineralige witte wijn met een zilte, citrusachtige toon, direct herkenbaar als "van vulkanische bodem", en compleet anders dan reguliere witte wijn uit gematigder klimaten.
Waarom een goed cadeau: de combinatie van eeuwenoude stokken, unieke teeltmethode en een verhaal over een van de weinige plekken ter wereld die de wijnbouwramp van de 19e eeuw ontliep, spreekt tot de verbeelding van elke wijnliefhebber.
Wil je deze wijnen daadwerkelijk kunnen bestellen in Nederland? Coral Wine bestel je rechtstreeks bij The Taste of Croatia; voor Vin Jaune, qvevri-wijn, Areni Noir en Santorini-Assyrtiko zijn gespecialiseerde wijnimporteurs en -webshops (zoals Bolomey Wijnimport, Ghvino.nl, Armenianbrandyandwine.nl en Goods & More) de beste optie, aangezien deze zelden bij reguliere slijterijen liggen.
Tot slot
Je hoeft heus niet alle vijf tegelijk te geven, al zou een klein proeverijtje van deze bijzondere flessen ook een geweldig cadeau zijn. En schenk je zo'n bijzondere wijn, doe het dan ook in een glas dat ernaar staat te kijken: lees ook mijn artikel over wijnglazen als cadeau voor wat daarbij helpt.